Erfgoedactiviteiten in Haspengouw
Haspengouwse erfgoedverenigingen zitten niet stil. Ze organiseren geregeld een interessante tentoonstelling, lezing, activiteit…
Wil je een activiteit van jouw vereniging hier zien verschijnen, bezorg ons dan de info en een afbeelding via info@erfgoedhaspengouw.be.
Deze tentoonstelling brengt dertien eeuwen kennis, kunst en verhalen tot leven aan de hand van zeldzame manuscripten, muziek en miniaturen uit de historische abdijcollectie.
Organisatie: Bezielde Stad
Deze tentoonstelling brengt in het kader van de Trudofeesten 2026 een ode aan de geschiedenis van Sint-Truiden. Via het werk van August Vervloet, Jean Stippelmans en Jef Mathijs ontdek je hoe ambacht, kunst en stadsverleden samenkomen in beelden van stadspoorten, torentjes en de figuur van Sint-Trudo.
Organisatie: Museum DE MINDERE
De Reliekroute ‘Bezield en Gekoesterd’ neemt je mee langs bijzondere plekken in Sint-Truiden waar historische relieken, hedendaagse kunst en persoonlijke herinneringen samenkomen.
Organisatie: Bezielde Stad
30 oktober (19u30) | Boekvoorstelling: Fusie met veel ruzie – Hees, Mopertingen, Rosmeer – 1970-1976
Tijdens deze boekvoorstelling staat de woelige fusiegeschiedenis van Hees, Mopertingen en Rosmeer centraal. Het boek bundelt het opzoekingswerk van auteur Maike Meijers en werpt een nostalgische blik op de jaren zeventig. Arno Vansichen begeleidt de avond en prof. Sofie Henau (UHasselt) kijkt in een korte lezing ook vooruit naar de toekomst van gemeentelijke fusies. Aansluitend is er een receptie en kan het boek worden aangekocht.
Organisatie: in samenwerking met Heemkundekring Rosmeer & Werkgroep Hees
Classicus en meesterverteller Paul Groos neemt je mee naar de onderwereld van de Grieks-Romeinse mythologie. Na de vertelling maak je tijdens een creatieve workshop zelf een vervloekingstabletje, geïnspireerd op een historisch exemplaar uit de museumcollectie.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Op Allerheiligen brengen dichteres Lotte Dodion en pianist Jan Swerts poëzie en muziek naar de begraafplaats van Schurhoven. Met teksten rond troost en hoop en muziek geïnspireerd door de stilte en verhalen van begraafplaatsen creëren ze een ingetogen moment rond herinnering, gemis en verbondenheid. De activiteit loopt doorlopend van 12u tot 18u en is gratis.
Organisatie: CC de Bogaard
Hasbania en zijn agrarische geschiedenis: Eddy Dupae neemt je mee door de landbouwgeschiedenis van Haspengouw en laat zien hoe oude systemen zoals het drieslagstelsel, de heerdgang en weteringen het landschap mee vormden.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
Op vrijdag 6 november 2026 staat CC Mozaïek in Kortessem helemaal in het teken van het lokale dialect. Tijdens Kotsovese Ka’l kan je om 14.30 uur of 19.00 uur genieten van een dialectnamiddag of -avond, inclusief een drankje en een stukje appelcake.
Organisatie: Heemkundige Kring Kortessem
Tickets kosten 10 euro in voorverkoop en 12 euro aan de kassa.
Steeds meer oude documenten over de Voerstreek zijn digitaal beschikbaar en kunnen van thuis uit geraadpleegd worden. Rik Palmans toont hoe je online historische bronnen terugvindt en hoe hij Transkribus, een AI-tool voor het ontcijferen van oude documenten, gebruikt. De lezing vindt plaats in het Paviljoen van het Veltmanshuis in Sint-Martens-Voeren. Vooraf aanmelden is niet nodig.
Organisatie: Heem en Natuur Voeren
Ontdek tijdens een begeleide rondleiding de geschiedenis van de Borgloonse stroop, het productieproces en de mensen achter dit typische streekproduct. Historische machines en interactieve presentaties brengen het industriële en fruiterfgoed van de streek tot leven.
Organisatie: Fruitbelevingscentrum Stroopfabriek
Ontdek onder begeleiding van een gids de erfgoedschatten van de Sint-Stefanuskerk in ’s Herenelderen. Bouwkunst, grafstenen, kunstwerken en verhalen uit het verleden geven een inkijk in de rijke geschiedenis van de kerk en haar omgeving.
Organisatie: Visit Tongeren-Borgloon
Duik in de geschiedenis van Eigenbilzen aan de hand van foto’s, filmbeelden, boeken en archiefmateriaal. De tentoonstelling vindt plaats in zaal Hartenberg en brengt het lokale verleden opnieuw tot leven. De toegang is gratis en iedereen is welkom.
Organisatie: De Vrienden van Eigenbilzen – Ferdy Jans & Serafijn Van Damme
Maak kennis met de geschiedenis van het graafschap Loon tijdens een begeleide rondleiding door belevingscentrum GRAAF. Verhalen over de graven van Loon, macht, cultuur en het dagelijkse leven brengen het middeleeuwse verleden van de streek opnieuw tot leven.
Organisatie: Belevingscentrum GRAAF
Tijdens deze rondleiding ontdek je de eeuwenlange bouwgeschiedenis en bijzondere erfgoedschatten van de Sint-Martinuskerk in Berg. Onder meer de romaanse architectuur, het gotische koor en de opmerkelijke vijftiende-eeuwse apostelbalk komen aan bod.
Organisatie: Visit Tongeren-Borgloon
In het Oudheemkundig Museum ‘Zoe was Alleke’ maak je kennis met verschillende appelsoorten, waaronder de Alkense streepjesappel. Bezoekers kunnen appels proeven, en ontdekken hoe Stan Dehollogne appel-perensap maakte en hoe de bottelaars appelwijn persten. Er is ook appelcake voorzien. Voor 3 euro kan je deelnemen.
Organisatie: Oudheemkundig museum ‘Zoe was Alleke’
Het Currende Ensemble brengt eeuwenoude muziek uit de Trudoabdij opnieuw tot leven. Vanuit het historische Graduale van de abdij, een erkend Vlaams topstuk, creëert het ensemble onder leiding van Erik Van Nevel een bijzondere ontmoeting tussen gregoriaanse muziek en polyfonie in het historische kader van de Begijnhofkerk.
Organisatie: Bezielde Stad
Architect Herman van Meer, ontwerper van de foyer en betrokken bij de renovatie van de Academiezaal, geeft een lezing over de relatie tussen architectuur en beleving. De avond vindt plaats in de Academiezaal in de Plankstraat in Sint-Truiden. Tickets kosten €12 per persoon.
Organisatie: Davidsfonds Sint-Truiden
Kunsthistoricus Jos Vandebrouck vertelt hoe de dorpen van Zuid-Limburg eind 19de en begin 20ste eeuw ingrijpend veranderden. Vanuit de maatschappelijke schoolstrijd kijkt hij vooral naar de architectuur uit die periode, met bijzondere aandacht voor architect-ingenieur Mathieu Christiaens.
Organisatie: GOGRI – Geschied- en Oudheidkundig Genootschap van Riemst
Een tentoonstelling brengt het verhaal van de Amerikaanse B-17 Flying Fortress die in Genoelselderen neerstortte opnieuw tot leven. Aan de hand van vliegtuigresten, historische informatie en verhalen over de jonge bemanning wordt de crash in haar historische context geplaatst. Op 13 november wordt ook het boek ‘De B-17 van Genoelselderen. Het historisch verhaal van de bommenwerper in het Grootbos’ voorgesteld.
Organisatie: Historische Kring Membruggen
Ontdek de Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopnemingskerk van Munsterbilzen op een bijzondere manier: na sluitingstijd en met een zaklamp in de hand. Gidsen Tom en Jonas nemen bezoekers mee langs de belangrijkste bezienswaardigheden en vertellen over het rijke verleden van deze historische museumkerk.
Organisatie: Visit Bilzen-Hoeselt
Tijdens deze bijeenkomst wordt het nieuwe jaarboek D’r Koeënwoof voorgesteld. Daarnaast vindt de jaarvergadering plaats, wordt de werking geëvalueerd en wordt de wisseltrofee met het hamsterbeeldje uitgereikt. Chris Coeckelbergh brengt bovendien een verhaal over vogels in de Voerstreek, geïllustreerd met zijn eigen vogelfoto’s. De bijeenkomst vindt plaats in het Paviljoen van het Veltmanshuis in Sint-Martens-Voeren. Vooraf aanmelden is vereist.
Organisatie: Heem en Natuur Voeren
Kinderen ontdekken het erfgoed van Alden Biesen via verhalen, een hoorspel in de middeleeuwse kelders en creatieve activiteiten. In de tentoonstelling ‘Dochters van Minerva’ maken ze bovendien kennis met vrouwen die verbonden waren met het historische kasteeldomein en die op hun eigen manier de verwachtingen van hun tijd doorbraken.
Organisatie: Landcommanderij Alden Biesen
Ontdek hoe archeologen Merovingische kralensnoeren reconstrueren aan de hand van vondsten uit onder meer Rosmeer. Na een toelichting door archeologe dr. Mette Langbroek volgt een demonstratie van historische glaskralentechnieken en een creatieve workshop.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
In Genoelselderen wordt een nieuw monument onthuld ter nagedachtenis van de jonge bemanning van de Amerikaanse B-17 Flying Fortress die hier tijdens de Tweede Wereldoorlog neerstortte. De herdenkingsplechtigheid omvat toespraken, een bloemenhulde, muziek en een demonstratievlucht.
Organisatie: Historische Kring Membruggen
Welke taal spraken de Oude Belgen en waar kwamen de Kelten vandaan? Prof. dr. Toon Van Hal laat Gallische inscripties zelf aan het woord en onderzoekt aan de hand daarvan de discussie over de oorsprong en verspreiding van de Kelten in Europa. De lezing vindt plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum en is ook online te volgen.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Tijdens ‘Lichtjes in de abdij’ komt de abdijsite van Sint-Truiden op een bijzondere manier tot leven. Een belevingsparcours met vuur, licht en ontmoeting vertelt een verhaal in drie zones: Vuur als Oorsprong, de Ziel als Verbinding en Licht als Toekomst. Ook de vaandels van Truiense verenigingen krijgen een plaats rond het schrijn boven de crypte.
Organisatie: Trudofeesten 2026
Op zaterdag 21 en zondag 22 november brengt Voerens Amateur Toneel in de Voerpoort in Moelingen de voorstelling KERFF!. In een monoloog met livemuziek vertelt Sebastien Dewaele het verhaal van wielerlegende Marcel Kerff.
Organisatie: Voerens Amateur Toneel
Tijdens het slotweekend van het Trudojaar vindt in de Onze-Lieve-Vrouwekerk een plechtige eucharistieviering plaats. Aansluitend wordt een receptie aangeboden door de stad Sint-Truiden.
Organisatie: Trudofeesten 2026
Op de feestdag van de heilige Trudo wordt het Trudojaar afgesloten met een avondgebed in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Het vocaal ensemble Gospodi brengt meerstemmige koorwerken uit de Slavisch-Byzantijnse liturgie en laat bezoekers kennismaken met de muzikale traditie van de orthodoxe wereld. De toegang is gratis.
Organisatie: Pastorale Eenheid Sint-Trudo / Trudofeesten 2026
Archeologen, genetici en historici presenteren nieuwe inzichten uit DNA-onderzoek op 124 personen uit twaalf Merovingische vindplaatsen. Het symposium werpt nieuw licht op de diversiteit en samenleving in Vlaanderen tijdens de vroege middeleeuwen.
Organisatie: KU Leuven Instituut voor Genetica en Samenleving (LIGAS)
Deze lezing staat in het teken van 175 jaar Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
Tijdens deze lezing in Alden Biesen staat Maria Theresia centraal, een van de invloedrijkste vorstinnen van de achttiende eeuw. De avond belicht haar bestuur en historische betekenis en past binnen het lezingenprogramma van museum DOMUS en de Historische Studiegroep Alden Biesen.
Organisatie: DOMUS – Landcommanderij Alden Biesen i.s.m. HiSAB
Hoe werkte de rechtspraak in Heers in de achttiende eeuw? Rijksarchivaris Rombout Nijssen duikt in het archief van een achttiende-eeuwse rechtbank en vertelt hoe de rechtshandhaving georganiseerd was, welke rechtbanken er bestonden, wie verdachten vervolgde en hoe strafzaken werden afgehandeld. De lezing vindt plaats in het BASS, zaal Claesen. De toegang is gratis.
Organisatie: Heemkunde Groot-Heers
Prof. em. Luc Duerloo, voorzitter van de Vlaamse Heraldische Raad, buigt zich over de vraag: zijn gemeentewapens een eeuwenoude erfenis of invented tradition? Benieuwd of Bilzen-Hoeselt tegen die datum een nieuw wapenschild heeft.
Organisatie: Bilisium vzw
Wat kunnen klassieke mythen ons leren over mentale flexibiliteit en veerkracht? Dr. Evelien Bracke neemt je mee langs Odysseus, Penelope, Zeus en zelfs de octopus en toont hoe de oude Grieken keken naar slimheid, aanpassingsvermogen en het creatief omgaan met problemen. De lezing vindt plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum en is ook online te volgen.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Zo’n 7000 jaar geleden verschenen de eerste boeren in onze streken. Dr. Dimitri Teetaert vertelt hoe zij samenleefden met jagers-verzamelaars en wat recente archeologische ontdekkingen leren over handel, concurrentie en de geleidelijke overgang naar landbouw in de Lage Landen. De lezing vindt plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum en is ook online te volgen.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Op donderdag 4 februari 2027 neemt Wim Peumans ons mee langs de bijna 1.000 kilometer lange Maas, van haar bron in Frankrijk tot haar monding in Nederland.
In zijn lezing vertelt hij het rijke verhaal van een rivier die al eeuwenlang natuur, mens en cultuur met elkaar verbindt. Geschiedenis, landschap, fauna en flora, kunst, religie, vervuiling en klimaat komen samen in een boeiende mozaïekvertelling over een van de bekendste rivieren van de Lage Landen.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
Historicus en vertrouwde spreker bij onze lezingen Koenraad Nijssen zoemt in op de woelige Bilzerse gemeenteraadsverkiezingen van 1938.
Organisatie: Bilisium vzw
Op donderdag 4 maart 2027 vertelt organist en onderzoeker Luc Ponet over het bijzondere Tongers Orgelhandschrift uit 1626, dat in 2003 toevallig werd ontdekt op het kasteel van ’s Herenelderen.
Dit unieke manuscript werpt nieuw licht op de rijke zeventiende-eeuwse orgel- en muziekcultuur in Tongeren, het graafschap Loon en het prinsbisdom Luik. Aan de hand van jarenlang onderzoek reconstrueert Ponet de toenmalige organistenpraktijk en toont hij hoe de regio Maas-Rijn verbonden was met bredere Europese muzikale tradities.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
Archeologe dr. Roosje de Leeuwe werpt een nieuw licht op de religieuze belevingswereld van de Kelten in de Lage Landen. Ze onderzoekt raadselachtige structuren uit de ijzertijd en verbindt die met voorouderverering, verlies en de manier waarop gemeenschappen met de dood omgingen. De lezing vindt plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum en is ook online te volgen.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Op donderdag 1 april 2027 duikt Julien Daenen opnieuw in de bijzondere kaartenschat van Tongeren. Na de burgerlijke kaarten staan deze keer de militaire en oorlogskaarten centraal.
We maken kennis met indrukwekkende kaarten uit de tijd van de Zonnekoning en Louis XV, die tot de eerste gedetailleerde weergaven van onze streek behoren. Naast hun militaire functie vallen ze op door hun pracht en door de vele historische details die ze prijsgeven over dorpen en landschappen in Zuid-Limburg.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
Professor Wouter Druwé, hoofddocent Romeins recht, rechtsgeschiedenis en kerkelijk recht aan de KU Leuven, staat stil bij leven, opleiding en kerkjuridisch werk van twee opmerkelijke Bilzenaren uit de 17e eeuw.
Organisatie: Bilisium vzw
Tussen de 4de en 6de eeuw viel het Romeinse gezag in Europa uiteen en ontstonden nieuwe machtsverhoudingen. Dr. Ortwin Huysmans bekijkt hoe gewone mensen die overgang beleefden en wat er veranderde op het vlak van landbouw, bezit, slavernij en rurale samenleving. De lezing vindt plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum en is ook online te volgen.
Organisatie: Gallo-Romeins Museum
Op donderdag 6 mei 2027 neemt Sam Cleymans ons mee naar Atuatuca Tungrorum, het Romeinse Tongeren, en bekijken we hoe de inwoners bijna 2.000 jaar geleden omgingen met ziekte, gezondheid en hygiëne.
Welke voorzieningen waren er voor drinkwater, voedsel en afvalverwerking? Hoe probeerde men vervuiling tegen te gaan en de gezondheid van de stadsbevolking te beschermen? De lezing laat zien dat niet alleen medische kennis, maar ook culturele tradities en geloof een belangrijke rol speelden in de keuzes die mensen toen maakten.
Organisatie: Koninklijk Limburgs Geschied en oudheidkundig genootschap van Tongeren (KLGOG)
