Oproep: Waterbond in Haspengouw

geschreven op 05-07-2019 in

← Terug naar overzicht

Heemkunde Membruggen roept jouw hulp in om informatie te verzamelen over de Waterbond in Haspengouw. De kring heeft het concreet plan opgevat om de bestaande kroniek over de Waterbond (1991) aan te vullen, te herschrijven en opnieuw te publiceren. Wat ze zoeken en waarom, ontdek je hier. 

 

In het begin van de 20ste eeuw werd op meerdere plaatsen in Haspengouw een St.-Jansbond opgericht. Dat was een vereniging “ter bestrijding van het alcoholisme”. Jenever was de troost voor armoede enerzijds en een “medicijn” tegen besmettelijke ziekten anderzijds.

 

Kanunnik  Senden – regio St.-Truiden – was de oprichter en bezieler van deze St.-Jansbonden. Als diocesaan inspecteur van het lager onderwijs stelde hij dagelijks de ellende vast die werd veroorzaakt door het alcoholmisbruik. De plaatselijke pastoor en onderwijzer waren dikwijls zijn medestanders. De oorspronkelijke spotnaam “Waterbond” werd in de loop der jaren een eretitel.

 

In Membruggen werd in 1905 ook zo’n “Waterbond” opgericht, het gebouw van de vereniging bestaat nog en wordt nu gebruikt als jeugdlokaal. Op de voorgevel prijkt nog steeds de stichtende leuze :”Drinkende menschen denken niet-  Onthoudersbond St.-Jan Membruggen 1905 – Denkende menschen drinken niet.”

 

Als er gesproken wordt over alcoholmisbruik tijdens de vorige eeuw dan wordt meestal verwezen naar Membruggen. Dit misbruik van destijds werd in het collectief geheugen verankerd en wordt nog steeds gevoed door de aanwezigheid van het verenigingslokaal “De Waterbond”.

 

Nochtans was het alcoholmisbruik destijds zeer algemeen verspreid. Bewijzen daarvan zijn alleen nog terug te vinden in historische kranten, gemeentelijke of parochiale archieven en misschien ook nog in privéverzamelingen.

 

Heemkunde Membruggen heeft het concreet plan opgevat om de bestaande kroniek over de Waterbond (1991) aan te vullen, te herschrijven en opnieuw te publiceren.

 

Vandaar deze oproep : wie bezit informatie over St.-Jansbonden in andere Haspengouwse gemeenten of elders, verenigingsnieuws, regionale samenkomsten van deze bonden, inventarissen van (huiskamer)cafés,  jeneverstokerijen, brouwerijen, gemeentelijke reglementen over herbergen, sluitingsuren, verhalen rond misbruik, onthouding,  e.a. ?

 

Graag contact opnemen met Ivo Thys (0477-35.12.91) of [email protected]

 

Waarvoor alle dank.

 

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone